• Gijs de Vries en Evert de Graaf geven een lezing over verzetstrijders en verraders in Putten. 

    Maranke Pater

Verzet en verraad in Putten

PUTTEN Verzetsstrijders en verraders staan centraal in de lezing die Evert de Graaf en Gijs de Vries geven bij museumboerderij de Mariahoeve op 27 november.

 

De Graaf heeft al eerder een lezing gegeven over het verzet en de goede en de foute burgemeesters van Putten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Volgens de Graaf was Pieter Vijge een held en een pionier van het Puttense verzet. De Graaf: ,,Vijge en zijn mannen hebben onder andere een keer een dorsmachine in Putten in de brand gestoken, om te verhinderen dat het graan in handen kwam van de Duitsers, die het graan wilden vorderen en het aan de Duitse bevolking wilden geven. Hoevelaker Frans Tromp en Vijge kenden elkaar uitermate goed. Beide waren overtuigd christen en ze hadden de drijfveer om de wapens op te nemen. Ze hielden zich bezig met de sabotage van dorsmachines die werden ingenomen door de Duitsers om verscheept te worden naar Duitsland. Ook heeft Vijge aanslagen gepleegd door met natte fosfor en pijl en boog open vrachttreinen in brand te zetten. Ze gaven illegale kranten uit waarin ze mensen opriepen om joodse landgenoten onderdak te bieden. In mijn ogen waren het helden." Pieter Vijge werd door burgemeester Klinkenberg opgepakt in de nacht van 7 op 8 maart 1942.

Gijs de Vries heeft jaren in Hoevelaken gewoond. Op de Mariahoeve ontmoette hij Henk Vijge, die daar ook gids is. In een gesprek werd duidelijk dat hij de zoon is van Pieter Vijge, die tegelijk met Rijk Hooijer en Frans Tromp in 1942 gefusilleerd is. Henk had nog vragen over wat er precies met zijn vader gebeurd is. De Vries: ,,Ik  bood hem aan voor hem op zoek te gaan naar antwoorden. In het archief van Historisch Hoeflake ontdekte ik een afschrift bestaande uit zeventien pagina's van het Feldgericht in Utrecht. Daarin werd precies aangegeven waarom zij ter dood veroordeeld werden. De gegevens riepen bij mij ook vragen op zoals: Wat waren de drijfveren? De doelstellingen? Met wie werkten ze samen? Werd hun werk na de terechtstelling voortgezet? Zo ja door wie?" Deze zoektocht gaf zoveel nieuwe informatie dat De Vries op 17 november een lezing over Frans Tromp en Pieter Vijge geeft in Hoevelaken. De Vries: ,,Omdat er veel raakpunten met Putten zijn, is het goed deze informatie in een lezing met Evert te delen."

VERTROUWENSMAN Bij het verraad van Vijge en Tromp was Johnny de Droog betrokken, een Arnhemmer die begin 1942 in Putten werd opgepakt. De Graaf: ,,Johnny de Droog was fietsenmaker van beroep. Hij werd gezien als een V-man, vertrouwensman, die het vertrouwen van het verzet probeerde te krijgen en hen daarna verraadde aan de Duitse bezetter. Hij was een van de allerergste verraders ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Hij deed alsof hij gedropt was uit Engeland en mee wilde doen aan sabotage-acties. Hij heeft geprobeerd om zoveel mogelijk contacten te krijgen, zodat hij zijn slag kon slaan en een grote groep verzetsmensen kon laten oppakken." Een andere vreselijke verrader was Piet Goedvree. De Graaf: ,,Hij stelde lijsten op van mensen die zich moesten melden om in Duitsland aan het werk te gaan, maar nog vrij rondliepen." 

 De lezing 'Verzet en Verraad in Putten' kost 4,- euro. De zaal gaat om 19.30 uur open en de lezing begint om 20.00 uur. Voor meer informatie: www.mariahoeveputten.nl.